Een Team bouwen in Drie stappen

Er bestaat nogal wat vaagheid rond Team Building. Ik bekijk team building (letterlijk: “een team bouwen”) in essentie als een proces in drie stappen:

Stap 1. : Van Los Zand naar Geleide Groep: kennis maken

Zorg dat de mensen, al dan niet behorend tot een zelfde organisatie, van elkaar dingen te weten komen. Nodig uit tot het beantwoorden van drie vragen:

Wie ben je en hoe voel je je nu (heden)?
Wat heeft ertoe geleid dat je hier bent (vraag door indien de redenen buiten de persoon zelf gelegd worden) en vertel wat over jouw geschiedenis (verleden)?
Wat zijn je verwachtingen (toekomst)? Indien de groep al langer samen werkt of gevormd is, vraag dan om iets verrassends te delen met de groep: iets wat de anderen hoogstwaarschijnlijk nog niet weten.
Weet dat je als “facilitator” (coach, manager, team builder,..) zelf deel uitmaakt van de groep en dat voor de veiligheid van de groepsleden je “mee in het bad moet”!

Stap 2.: De Geleide Groep wordt een Gesloten Team: verbinden met verantwoordelijkheid

Bij deze stap is het cruciaal dat de Groep verantwoordelijkheid (“eigenaarschap”) neemt voor haar functioneren en voor haar ontwikkeling. Zorg voor een eerste oefening die voldoende cognitieve inzet vraagt (“out-of-the-box” denken), waak over ieders inbreng, daag uit om de kwaliteit van uitvoering te verhogen.
Goede opdrachten voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • fysiek moet iedereen van de groep betrokken worden
  • er moet een duidelijk symbool van verbondenheid zijn
  • er moet “over nagedacht worden” om ze te kunnen uitvoeren.

Als facilitator dien je hier net te observeren en eventueel ieders inbreng te stimuleren (aanmoedigen en afremmen, terugkoppelen en individueel laten terugkoppelen naar de groep).

Een tweede opdracht in deze stap verhoogt de druk op het team in wording. Geef een oefening met een doel waarvan iedereen de overtuiging heeft dat het onmogelijk te bereiken valt. Benadruk desnoods dat het onmogelijk is en vraag om ze toch uit te voeren. Indien er groepsleden zijn die expliciet weigeren en je tegengas geven, leid je dat af naar de groep. Daarmee geef je de verantwoordelijkheid aan de groep zelf. Meestal zullen groepen overigens toch proberen een resultaat neer te zetten. Als begeleider erken en waardeer je dat evengoed als wanneer de groep als team je de opdracht teruggeeft. Sluit deze oefening na maximaal een kwartier af met een rondje individueel terugkoppelen naar de groep. Weersta zelf aan de verleiding om terug te koppelen. De verantwoordelijkheid voor resultaat én voor teamontwikkeling ligt bij het team zelf!

Stap 3. Gesloten Team naar Open Team: flexibiliteit voor resultaat

Een belangrijk kenmerk van een Open Team is de wil om haar acties en overtuigingen in vraag te stellen door feedback van buiten af. Geef een opdracht waarbij het team zelf dient te beslissen wat het gewenste resultaat en de gewenste kwaliteit zijn. Zorg voor oefeningen die enkel tot resultaat leiden wanneer het hele team eraan meewerkt en maak dat vooraf duidelijk. Geef vooraf enkel krijtlijnen aan en waarop gelet dient te worden om bij te sturen.
Als begeleider is het je taak om hinderende overtuigingen op te merken en eventueel te helpen herkaderen. Je treedt sponsorend op en wijst op signalen die het team mogelijk niet opmerkt. Zorg ervoor dat de feedback het teamresultaat dient.

Tenslotte: vaak is het nuttig om de (tijds-)druk wat te verhogen of wat hogere kwaliteitsuitdagingen voor te stellen. Het doel hiervan is om een sterkere succeservaring op te bouwen voor het team.

Als teambegeleider heb je uiteraard een invloed. Zorg ervoor dat je invloed zich beperkt tot het proces. Het team is zelf verantwoordelijk voor het resultaat.

  • Stefaan

    Al meteen een stevig artikel mét duidelijke visie. Knap werk Erik!